
استرالیا و بازطراحی مقررات شبکه گاز در دوره گذار انرژی
بازنگری AEMC در چارچوب تنظیمگری شبکههای گاز و پرسش کلیدی از عدالت هزینه در دوره افت تدریجی تقاضا

استرالیا و بازطراحی مقررات شبکه گاز؛ آغاز رسمیترِ مواجهه با «گذار گاز»
استرالیا در حال بازنگری چارچوب تنظیم گری شبکههای گاز است؛ اصلاحاتی که میتواند نحوه ارزشگذاری، سرمایهگذاری و بازیابی هزینههای شبکههای گاز را در دوره گذار انرژی تغییر دهد.
در پیشنویس جدید AEMC، به جای تمرکز صرف بر افق پنجساله فعلی، شرکتهای گاز و نهاد تنظیمگر باید یک افق ۲۰ ساله را نیز در برنامهریزی شبکه لحاظ کنند. نکته مهمتر این است که توجیه هزینههای شبکه باید بر اساس تقاضای پیشبینیشده آینده انجام شود، نه صرفاً سطح تقاضای فعلی.
این تغییر از منظر اقتصاد انرژی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا با کاهش تدریجی تقاضای گاز، ادامه استفاده از مدل سنتی Regulated Asset Base (RAB) میتواند ریسک انتقال هزینه زیرساختهای کماستفاده یا بلااستفاده را به مصرفکنندگان آینده افزایش دهد.
بر اساس اصلاحات پیشنهادی:
- در صورت کاهش استفاده از زیرساخت، تنظیمگر میتواند ارزش داراییهای شبکه را Write-down کند.
- همچنان امکان Accelerated Depreciation وجود خواهد داشت، اما با معیارهای جدید.
- شرکتهای گاز باید احتمال کاهش تقاضا و توسعه گزینههای Electrification را در برنامهریزی بلندمدت خود لحاظ کنند.
- مفهوم مهم دیگر، Switching Point است؛ یعنی سطحی از قیمت گاز که در آن، برای مصرفکننده، مهاجرت از گاز به گزینههای برقی اقتصادی میشود.
اما مسئله اصلی همچنان پابرجاست:
چه کسی باید هزینه زیرساخت گازی را که به تدریج مورد استفاده کمتری قرار میگیرد، پرداخت کند؟
این موضوع تنها یک مسئله فنی یا تنظیمگری نیست؛ بلکه مستقیماً به عدالت، قیمت انرژی، سرمایهگذاری زیرساختی، برقیسازی مصرف و ریسک داراییهای سرگردان مربوط میشود.
از سوی دیگر، AEMC تأکید کرده است که چارچوب اقتصادی به تنهایی نمیتواند آینده شبکه گاز را تعیین کند و ایجاد یک Decommissioning Framework توسط دولتهای ایالتی و قلمرویی نیز ضروری است؛ موضوعی که به دلیل تفاوت سیاستهای ایالتها در زمینه حذف تدریجی گاز، پیچیدگی قابل توجهی دارد.
📌 نکته مهمی که می توان برای بازار انرژی مورد توجه قرارداد این است که:
گذار انرژی فقط به توسعه خورشیدی، بادی و ذخیرهسازها محدود نمیشود. یکی از چالشهای مهم دهه آینده، مدیریت اقتصادی شبکههای موجودی است که تقاضای آنها در حال کاهش است. استرالیا اکنون در حال آزمودن یک سؤال بسیار مهم است: چگونه میتوان یک شبکه گاز را از یک زیرساخت رشد محور، به یک زیرساخت گذار و در نهایت کمتقاضا تبدیل کرد، بدون آنکه هزینه این گذار به شکل ناعادلانه به مصرفکنندگان منتقل شود؟
