رابطه هوش مصنوعی و انرژیهای تجدیدپذیر
بررسی نقش شبکه برق، انرژی تجدیدپذیر و زیرساخت دیجیتال در رقابت جهانی هوش مصنوعی
رقابت هوش مصنوعی، رقابت انرژی است
دانلودkeyboard_arrow_left
گزارش تازه منتشرشده برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) با عنوان The Energy Sprint of the AI Race یک نکته راهبردی مهم را برجسته میکند: آینده رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی تنها به دسترسی به تراشه، داده و زیرساخت محاسباتی وابسته نیست، بلکه دسترسی به برق قابل اتکا، پاک و رقابتی به یکی از عوامل تعیینکننده مزیت کشورها در اقتصاد هوش مصنوعی تبدیل شده است.
برای دسترسی به نسخه کامل این گزارش، فایل آن را دریافت کنید.
یافتههای کلیدی گزارش
- بر اساس این گزارش، مصرف برق مراکز داده در حال افزایش شتابانی است. انتظار میرود این مصرف تا سال ۲۰۳۰ بیش از دو برابر شده و به حدود ۹۴۵ تراواتساعت برسد؛ در حالی که مراکز داده در حال حاضر سالانه حدود ۴۱۵ تراواتساعت برق مصرف میکنند.
- از منظر سرمایهگذاری نیز، گزارش برآورد میکند که تا سال ۲۰۳۰ حدود ۷ تریلیون دلار برای توسعه مراکز داده و زیرساختهای محاسباتی مورد نیاز خواهد بود که بیش از ۵ تریلیون دلار آن مستقیماً به بارهای محاسباتی مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص دارد.
- با این حال، مسئله تنها میزان سرمایهگذاری نیست. بر اساس گزارش UNDP، انتظار میرود هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵.۷ تریلیون دلار به تولید ناخالص جهانی اضافه کند، در حالی که سهم اقتصادهای در حال توسعه از این ارزش کمتر از ۱۰ درصد برآورد شده است.
مزیت راهبردی کشورهای دارای ظرفیت تجدیدپذیر
با توجه به نیاز روز افزون به برق، کشورهای دارای ظرفیت بالای انرژیهای تجدیدپذیر میتوانند از یک مزیت نسبی راهبردی برخوردار شوند؛ به شرط آنکه ظرفیت تجدیدپذیر خود را با سه مؤلفه اساسی همراه کنند:
- شبکه برق پایدار و قابل اتکا
- چارچوبهای تنظیمگری و سیاستگذاری معتبر
- توسعه توانمندیهای صنعتی و زیرساختی داخلی
به بیان دیگر، برخورداری از منابع خورشیدی و بادی بهتنهایی برای تبدیل شدن به یک قطب هوش مصنوعی کافی نیست. مزیت واقعی زمانی شکل میگیرد که انرژی تجدیدپذیر، زیرساخت شبکه، زیرساخت دیجیتال و توانمندی صنعتی در یک چارچوب هماهنگ توسعه یابند. یکی از یافتههای قابل توجه گزارش، شناسایی نزدیک به ۹۰ استارتاپ فعال در حوزه Green AI در کشورهای جنوب جهانی است که در ۹ حوزه فعالیت متمرکز شدهاند. در میان این حوزهها، کاربرد هوش مصنوعی در انرژی و هوشمندسازی شبکه جایگاه قابل توجهی دارد.
جمعبندی
این یافتهها پیام روشنی برای کشورهای دارای ظرفیت بالای انرژیهای تجدیدپذیر دارند: گذار انرژی و توسعه اقتصاد هوش مصنوعی دیگر دو مسیر کاملاً مجزا نیستند. کشوری که امروز برای توسعه انرژی خورشیدی و بادی، ذخیرهسازی انرژی، تقویت شبکه، انعطافپذیری سیستم قدرت، زیرساخت انتقال و چارچوبهای بازار برق برنامهریزی میکند، در واقع بخشی از زیرساخت مورد نیاز اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی آینده خود را نیز شکل میدهد.
بر این اساس، در ارزیابی آینده بازار انرژی، دیگر نمیتوان تنها به ظرفیت نصبشده نیروگاههای تجدیدپذیر اکتفا کرد. پرسشهای راهبردی مهمتر عبارتاند از: آیا شبکه توانایی پذیرش بارهای بزرگ و متغیر مراکز داده را دارد؟ آیا انرژی پاک میتواند بهصورت پایدار و رقابتی در دسترس این بارها قرار گیرد؟ آیا زیرساخت ذخیرهسازی و انعطافپذیری کافی وجود دارد؟ و مهمتر از همه، آیا سیاست صنعتی و انرژی کشور میتواند میان توسعه انرژی پاک و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی پیوندی راهبردی ایجاد کند؟
