شرایط خرید برق صنایع از بورس انرژی چیست؟ راهنمای مراحل و هزینه‌ها

طبق آیین‌نامه سال ۱۴۰۵، تمام مشترکانی که قدرت قراردادی آن‌ها ۱۵۰ کیلووات و بیشتر است، دو ماه پس از ابلاغ آیین‌نامه باید برق مورد نیاز خود را از بورس انرژی یا شرکت‌های خرده‌فروش دارای مجوز وزارت نیرو تامین کنند. یک سال پس از ابلاغ نیز مشترکان با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات و بیشتر مشمول این آیین‌نامه می‌شوند. مشترکان کمتر از ۳۰ کیلووات همچنان برق خود را از شرکت توزیع دریافت می‌کنند، اما می‌توانند در صورت تمایل از خرده‌فروش برق خرید کنند.
بنابراین، اگر کارخانه‌ای دقیقا ۱۵۰ کیلووات قدرت قراردادی داشته باشد، در گروه مشمول قرار می‌گیرد. در مقابل، کارخانه‌ای که کمتر از این مقدار قدرت قراردادی دارد باید بر اساس زمان اجرای مرحله بعدی مقررات، وضعیت خود را بررسی کند. این مقررات برای واحدهای صنعتی اهمیت ویژه‌ای دارد، چون هزینه و الگوی مصرف برق در بسیاری از کارخانه‌ها نقش مهمی در هزینه‌های تولید دارد.
 

خیر. مشمول شدن در مقررات خرید برق از بورس انرژی به این معنا نیست که مدیر کارخانه الزاماً باید شخصاً وارد معاملات بورس شود و سفارش خرید ثبت کند. صنایع می‌توانند متناسب با شرایط خود، برق موردنیازشان را به‌صورت مستقیم از بورس انرژی یا از طریق شرکت‌های خرده‌فروش دارای مجوز وزارت نیرو تأمین کنند.

خرید مستقیم نیازمند آشنایی با سازوکار معاملات، بررسی قیمت‌ها و مدیریت فرایند خرید برق است؛ درحالی‌که همکاری با یک خرده‌فروش متخصص می‌تواند این فرایند را برای صنایع ساده‌تر کند. اینکس به‌عنوان مجموعه‌ای فعال در حوزه تأمین برق صنایع، به کارخانه‌ها کمک می‌کند روش مناسب خرید برق را بر اساس میزان مصرف، شرایط بازار و هزینه‌های تأمین انتخاب کنند. هدف اینکس، کمک به صنایع برای تأمین برق با شرایط اقتصادی مناسب، کاهش پیچیدگی‌های خرید و مدیریت بهتر هزینه‌های انرژی است.

شرایط خرید برق از بورس انرژی فقط به قدرت قراردادی محدود نمی‌شود. اگر کارخانه بخواهد مستقیما وارد معاملات شود، باید هم از نظر قانونی شرایط لازم را داشته باشد و هم بتواند خرید برق را به درستی مدیریت کند.
در خرید مستقیم، کارخانه باید فرآیندهای لازم برای فعالیت در بازار و انجام معامله از طریق مسیرهای تعیین شده را طی کند. در کنار آن، داشتن اطلاعات دقیق از مصرف، شناخت زمان‌های مختلف مصرف، برآورد حجم مورد نیاز و توجه به شرایط قرارداد اهمیت زیادی دارد.
اینجا یک تفاوت مهم میان برق و بسیاری از کالاهای صنعتی وجود دارد: برق را نمی‌توان برای ماه بعد خرید و در انبار نگه داشت. مقدار مصرف و زمان تحویل اهمیت دارد و به همین دلیل، خرید باید با مصرف واقعی کارخانه هماهنگ باشد. در نتیجه، برای خرید برق صنعتی، مدیر کارخانه باید بداند چه مقدار برق نیاز دارد، در چه بازه‌ای به آن نیاز دارد و در صورت تغییر مصرف چه اتفاقی برای هزینه و قرارداد می‌افتد.
 

قیمت برق در بورس انرژی ثابت نیست و با توجه به میزان عرضه و تقاضا تغییر می‌کند. نوع تابلوی معاملاتی، حجم عرضه، میزان تقاضا، دوره تحویل و شرایط بازار نیز می‌توانند روی قیمت نهایی اثر بگذارند.
نکته مهم این است که قیمت پایه یک عرضه با قیمتی که در نهایت برای معامله پرداخت می‌شود یکسان نیست. قیمت نهایی در جریان سفارش‌های خرید و فروش و میزان رقابت در همان معامله شکل می‌گیرد.
اما برای یک مدیر کارخانه، سوال اصلی این است که: هزینه نهایی تامین برق برای کارخانه چقدر خواهد بود؟
برای رسیدن به این عدد، باید حجم خرید، دوره تحویل، هزینه‌های شبکه، عوارض، مالیات و شرایط قرارداد نیز در نظر گرفته شوند. پس بورس انرژی برق را نباید فقط محلی برای پیدا کردن ارزان‌ترین نرخ دانست.
 

در خرید مستقیم، خود کارخانه باید بازار را دنبال کند، حجم مورد نیاز را برآورد کند، زمان مناسب خرید را بشناسد، نوع قرارداد را انتخاب کند و معاملات و تسویه را مدیریت کند. این روش برای مجموعه‌ای که تیم تخصصی انرژی یا مالی دارد می‌تواند مناسب باشد. 
در خرید برق از خرده‌فروشی برق، بخشی از این مسئولیت به شرکت دارای مجوز منتقل می‌شود. طبق آیین‌نامه، خرده‌فروش شخص حقوقی دارای پروانه خرده‌فروشی برق از وزارت نیرو است و باید برق مشترکان طرف قرارداد خود را از ابزارهای قابل معامله در بورس تامین کند. برای کارخانه‌هایی که ترجیح می‌دهند مدیریت خرید و تامین برق را به یک مجموعه متخصص بسپارند، اینکس می‌تواند با بررسی الگوی مصرف و شرایط خرید، در انتخاب و مدیریت مسیر مناسب تامین کمک کند.
 

گواهی ظرفیت برق بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کند که یک کارخانه بخواهد انشعاب جدید بگیرد یا ظرفیت برق خود را افزایش دهد. طبق آیین‌نامه، تامین برق متقاضیان جدید و مشترکانی که درخواست افزایش ظرفیت دارند، به خرید و ارائه گواهی ظرفیت منوط شده است. متقاضیانی که قدرت قراردادی آن‌ها یک مگاوات و بیشتر است باید این گواهی را مستقیم از بورس انرژی تامین کنند. 

برای کارخانه‌ای که نمی‌خواهد مستقیم درگیر تمام جزئیات بازار شود، استفاده از یک خرده‌فروش متخصص می‌تواند فرآیند را ساده‌تر کند. اینکس به‌ عنوان خرده‌فروش برق، خدماتی مانند تحلیل مصرف، مشاوره تخصصی، تامین برق، ارائه صورتحساب بر اساس مصرف واقعی و خرید برق در بازه‌های کم‌بار، میان‌بار و اوج بار را ارائه می‌کند. همچنین مشتریان برای استفاده از خدمات اینکس به کد بورسی و انجام مستقیم فرآیندهای اداری نیاز ندارند. این موضوع برای مدیر کارخانه مهم است، چون تصمیم درست فقط انتخاب یک قیمت نیست. ابتدا باید مصرف واقعی مجموعه بررسی شود، بعد روش مناسب تامین انتخاب شود و در نهایت شرایط قرارداد و خرید مشخص شود.